2025’in son çeyreğinde Bitcoin’in 125.000 $ ATH seviyesinden 90.000 $ civarına kadar gerilemesi, kripto piyasasında tek bir soruyu tekrar gündeme getirdi:
“Bu piyasa gerçekten sağlam mı, yoksa her şey ince bir likidite perdesinin arkasında mı duruyor?”
Özellikle ’nin 10/10 tarihinde yaşanan kitlesel deleveraging açıklaması, bu soruyu daha da meşru hale getirdi.
Bu yazıda meseleyi balon / değil ikilemine sıkıştırmadan, yapısal olarak ele alalım.
10/10’da Ne Oldu?
Basitçe:
- Aşırı kaldıraçlı pozisyonlar vardı
- Volatilite yükseldi
- Likidite sağlayıcılar (market maker’lar) riskten çekildi
- Zorunlu likidasyonlar zincirleme tetiklendi
Sonuç:
📉 Fiyat sert düştü ama sistem çökmedi.
Bu önemli bir ayrım.
“Likidite İnceyse Fiyatlar Yalan mı?”
Hayır — ama koşullu.
Piyasadaki fiyat şunu temsil eder:
“O anda işlem yapmaya razı olan marjinal alıcı ve satıcıların uzlaştığı seviye.”
Bu:
- Bitcoin için geçerli
- Nasdaq hisseleri için geçerli
- Altın, tahvil, hatta döviz için bile geçerli
Yani fiyat:
- Tüm piyasanın “gerçek değeri” değildir
- Ama gerçek bir clearing fiyatıdır
Sakin zamanlarda bu fark önemsizdir.
Stres anlarında ise her şeydir.
O Zaman Bitcoin Bir Balon mu?
Bir varlığın balon olması için:
- Sadece anlatı ile beslenmesi
- Kalıcı talep olmaması
- Şok sonrası tamamen çökmesi gerekir
Bitcoin’de ise şunlar var:
- Spot ETF talebi
- Kurumsal saklama altyapısı
- Madencilik ekonomisi
- Uzun vadeli holder tabanı
Yani:
Bitcoin bir balon değil, ama kırılgan bir denge üzerinde işlem görüyor.
Bu ikisi aynı şey değil.
Aynı Şey Hisse Senetlerinde de Var mı?
Evet.
Ama önemli bir farkla.
Hisse senedi piyasalarında:
- Devre kesiciler var
- Likidite saatleri sınırlı
- En önemlisi: gibi bir “son kredi mercii” var
Kriptoda ise:
- 7/24 işlem
- Yüksek kaldıraç
- Devre kesici yok
- Devlet destekli likidite yok
Bu yüzden kripto:
Daha sert düşer ama daha dürüst davranır.
3 Ay Geçti: Bu Ne Anlama Geliyor?
Tarihsel olarak büyük deleveraging olaylarından sonra:
- 2–4 ay “sindirme” dönemi olur
- Volatilite düşer
- Fiyat sıkıcı bir aralıkta oyalanır
Bugün geldiğimiz nokta:
- Panik bitti
- Zorunlu satıcılar temizlendi
- Kaldıraç daha düşük
- Güven yavaş yavaş geri geliyor
Bu, ayı piyasası değil.
Bu, travma sonrası konsolidasyon.
Peki Bundan Sonra Ne Olur?
Üç olası yol var:
- En olası:
Yan bantta bir süre daha hareket → yavaş yukarı kırılım - Daha az olası:
Makro şokla ikinci bir sert düşüş → hızlı toparlanma - En az olası:
Yapısal ayı piyasası → şu an veri desteklemiyor
Asıl Gerçek (Rahatsız Edici Olan)
Modern piyasalar değer keşfi için değil, şok emmek için var.
Şoklar kapasiteyi aşınca:
- Likidite buharlaşır
- Fiyat boşlukları oluşur
- Kaldıraç taşıyanlar elenir
Kripto bunu daha çıplak yaşatıyor.
Ama bu onu “sahte” yapmıyor.
Sonuç
- 10/10 düşüşü bir sistem çöküşü değil
- Aşırı kaldıraç temizliğiydi
- Bitcoin hâlâ ayakta
- Ama artık kimse “pürüzsüz yükseliş” masalına inanmıyor
Belki de bu iyi bir şeydir.
Çünkü:
Sağlam zemin, efsanelerle değil; travmalarla oluşur.
Not: Bu bir yatırım tavsiyesi değil, piyasa yapısı analizidir.
Asıl risk, volatilite değil; yanlış beklentidir.
Bir yanıt yazın