Transformer Mimarisi Nedir? GPT, BERT ve Modern AI’ın Temel Taşı

Transformer Mimarisi Nedir? GPT, BERT ve Modern AI’ın Temel Taşı

Transformer mimarisi, 2017 yılında “Attention Is All You Need” makalesinde tanıtılan, modern yapay zeka devrimine başlayan temel yapıdır. Bugün tüm büyük dil modelleri Transformer’a dayanır.

Attention Mekanizması

Transformer’ın kalbi, attention mekanizmasıdır. Yazıdaki her kelime, diğer kelimelerle bağlantısını hesaplar. Bu, modelin kelimeler arasındaki ilişkiyi anlamasını sağlar.

Self-Attention

Self-attention, metindeki kelimeler arasındaki ilişkiyi paralel olarak hesaplar. Örneğin, “Kedi fare peşindeydi” cümlesinde, “Kedi” ve “peşinde” arasındaki bağlantı bulunur.

Encoder ve Decoder

Transformer, encoder ve decoder bölümlerinden oluşur. Encoder, girişi işler, decoder çıkış üretir. Bu mimari, makine çevirisi, metinden metne çeviri gibi görevler için ideal.

Transformer’ın Devrimci Etkisi

Transformer öncesi, LSTM ve RNN kullanılıyordu. Bu yapılar, parallelleştirilemiyor ve uzun metinlerde zayıftı. Transformer, paralel işleme sağlar ve çok daha iyidir.

GPT ve BERT

GPT (Generative Pre-trained Transformer), decoder tabanlı. BERT (Bidirectional Encoder Representations), encoder tabanlı. Her ikisi de Transformer mimarisine dayanır.

Transformer, yapay zekanın 2010’lar tarihinde en önemli buluşudur.