ABD’de havacılık tarihinin en nadir olaylarından biri yaşandı. Federal Havacılık İdaresi (FAA), ülke genelindeki tüm havalimanlarında kalkış yapacak uçuşları durdurdu. Kurum, kararın gerekçesini “birden fazla Hava Yolu Trafik Kontrol Merkezi’ni etkileyen iletişim sorunları” ve “olağanüstü koşullar” olarak açıkladı.
FAA’nın yaptığı açıklamaya göre, ülke çapında geçici bir telekomünikasyon kesintisi yaşandı ve ihtiyat amacıyla tüm uçuşlar durduruldu. Kurum, “Her uçuşun hesabı verildi ve uluslararası uçuşlar duruma göre tek tek ele alınacak” ifadelerini kullandı.
İkinci kez: 11 Eylül’den bu yana görülen en geniş kesinti
Bu, ABD’de 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ülke çapında ilan edilen ikinci topyekûn uçuş durdurma kararı oldu. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “FAA, tüm Hava Yolu Trafik Kontrol Merkezleri’ni etkileyen bir iletişim sorunu nedeniyle ABD’deki tüm havalimanları için ülke çapında ground stop ilan etti. FAA teknisyenleri sorunu araştırıyor” dedi.
İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin ise yaptığı değerlendirmede, “Bu bir başka 11 Eylül değil. Bu bir telekomünikasyon sorunu” diyerek hükümetin kötü niyetli bir müdahaleden şüphelenmediğini belirtti. Mullin, olası tüm nedenlerin dışlanmadığını da ekledi.
Kesinti hangi havalimanlarını vurdu?
Ground stop kararı ülke genelinde eş zamanlı olarak hissedildi. San Francisco (SFO), New York’taki JFK ve LaGuardia, Philadelphia, Salt Lake City ve Atlanta’daki havalimanları uçuşları durduranlar arasında yer aldı. American Airlines da resmi kanalından yolculara yönelik bir güncelleme yayımladı.
Kesinti yalnızca havalimanlarıyla sınırlı kalmadı. Ulusal Hava Durumu Servisi (National Weather Service), ground stop sürerken ülke çapında radar web sitesinde de bir kesinti yaşandığını bildirdi. Bu durum, sorunun daha geniş bir altyapı katmanında olabileceğine dair soru işaretleri doğurdu.
FBI: Siber saldırı ya da suç işareti yok
Bloomberg’in konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı habere göre FBI, hava trafik kontrolünü etkileyen iletişim sorununun bir yazılım güncellemesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığını araştırıyor. Soruşturmayı yürüten yetkililer, olayın bir siber saldırı ya da suç faaliyeti olduğuna inanmıyor.
Microsoft da konuya ilişkin yaptığı açıklamada, FAA’nın ülke çapındaki ground stop kararı ile Microsoft hizmetleri arasında bir bağlantı olduğuna dair herhangi bir işaret bulunmadığını duyurdu. Bu açıklama, aynı gün Microsoft 365’te yaşanan ve ikinci gününe giren küresel kesintiyle olası bir bağlantı iddialarını da yanıtlamış oldu.
Yeni yapay zeka aracı tesadüf mü?
Olayın dikkat çeken bir ayrıntısı, FAA’nın 10 Kasım’da hava trafik kontrolörlerine trafik sıkışıklığını yönetmede yardımcı olan SMART adlı yapay zeka aracının kullanımını ülke geneline yaydığını açıklaması oldu. Ground stop kararı, bu duyurudan yalnızca birkaç gün sonra geldi.
Ars Technica’nın haberine göre FAA, söz konusu yapay zeka aracını tüm ulusal hava sahasında devreye almıştı. CNN’in havacılık analistleri ve bazı teknoloji yorumcuları, zamanlamanın “fazla tesadüf” olduğunu belirtti. Ancak ne FAA ne de başka bir resmi kurum, kesinti ile yeni sistem arasında bir bağlantı olduğunu doğruladı. Airspace Intelligence şirketi de ground stop kararının SMART sistemiyle ya da kendi ürünleriyle ilgisi olmadığını açıkladı.
Senato’dan soruşturma sinyali
Havacılık Alt Komitesi Sıralama Üyesi Senatör Tammy Duckworth, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Gökyüzümüzün güvenliği yedeklilik sistemleri üzerine kurulu. Ülke çapındaki ground stop’a yol açan ne olursa olsun, kapsamlı ve eksiksiz bir soruşturmayı hak ediyor. FAA’den yanıt isteyeceğim” dedi.
Öte yandan FAA’nın bu hafta başında ABD hava trafik kontrol sistemlerindeki disket kullanımını aşamalı olarak sonlandıracağını duyurması da dikkatlerden kaçmadı. Bazı uzmanlar, eski altyapıdan modern sistemlere geçiş sürecinin bu tür kesintilere zemin hazırlayabileceğini değerlendiriyor.
Yolcular ne yapmalı?
Uçuşu etkilenen yolcuların, havayolu şirketlerinin resmi duyurularını ve uçuş durumu takip araçlarını düzenli olarak kontrol etmesi öneriliyor. FAA, uluslararası uçuşların duruma göre tek tek değerlendirileceğini açıkladı. Kesintinin ne kadar süreceğine ilişkin ise henüz net bir takvim paylaşılmadı.
Uzmanlar, bu olayın tek bir sağlayıcıya ya da tek bir altyapı katmanına bağımlılığın ne kadar kırılgan olabileceğini bir kez daha gösterdiğini vurguluyor. Aynı gün Microsoft 365’te yaşanan küresel kesintiyle birlikte değerlendirildiğinde, 13 Kasım 2026’nın dijital altyapı tarihine “kara cuma” olarak geçebileceği konuşuluyor.
Bir yanıt yazın