Google’da Yapay Zeka’ya Türk damgası: Gemini’nin başarısızlıkları, Hassabis’in çekilmesi ve Kavukcuoğlu’nun yükselişi — Meta’nın Yann LeCun’u iterek Alexandr Wang’ı getirmesinin Google versiyonu

5 Ağustos 2026’da Google, AI liderliğinde büyük bir yeniden yapılanma duyurdu. Manşet: Demis Hassabis, DeepMind CEO’luğundan bir üst pozisyona — Alphabet Chairman ve Chief Scientist — geçiyor. Günlük operasyonu, ODTÜ mezunu Türk mühendis Koray Kavukcuoğlu devralıyor. Aynı paketle Jeff Dean da ayrılıyor, Discovery Loop adında Google-backed bir startup kuruyor.

Google resmi açıklamada bunu diplomatik dille sundu: “Hassabis AGI ve bilimsel araştırmaya odaklanacak, Isomorphic Labs’a daha çok zaman ayıracak.” Bu doğru olabilir. Ama daha büyük gerçek şu: Gemini, ChatGPT ve Claude’a karşı ciddi biçimde geride kaldı. Google, klasik “science-first” DeepMind kültüründen daha “product-first” bir liderlik modeline geçiyor.

Ve bu tabloyu daha önce başka bir yerde görmüştük. Meta’nın Llama 4 flop’undan sonra Zuckerberg’in Yann LeCun’u kenara itip 29 yaşındaki Alexandr Wang’ı $14.3 milyarlık Scale AI hamlesiyle getirmesi. Google’ın bugünkü hamlesi, aynı örüntünün Silikon Vadisi’ndeki ikinci somut vakası.

Bu yazıda önce Google’daki değişimin gerçek sebeplerine, Gemini’nin son 12 aydaki sorunlarına, Meta-Yann LeCun paraleline ve Kavukcuoğlu’nun bu geçişte hangi rolü oynayacağına bakacağız.

Gemini’nin sorun listesi: neden Google zorda?

Kağıt üzerinde Google, AI cephesinde her şeye sahip. Dünyanın en büyük compute altyapısı (TPU + Google Cloud). Yıllarca Gmail, YouTube, Search üzerinden biriktirilmiş sonsuz veri. DeepMind’in dünya-çapında araştırma birikimi. Google Brain’in transformer mimarisini keşfetmiş olması (Attention Is All You Need makalesi).

Ama gerçek performans tablosu farklı. Son 12 ayda Google Gemini cephesindeki başarısızlıklar:

1. Gemini 3.6 Flash zayıf çıkışı (Temmuz 2026). Artificial Analysis Intelligence Index’te #21. Kimi K3, Grok 4.5, Muse Spark 1.1, GLM-5.2’nin altında. Ve tuhaf olan: hepsinden daha pahalı ($1.50/$7.50 per M input/output token). Günlük özetimizde detayları var.

2. Gemini 3.5 Pro hala görünmüyor. Google, Gemini 3.5 Pro’yu duyurdu, aylardır “yakında” diyor. Rakip modeller (Claude Fable 5, GPT-5.6 Sol, Kimi K3) piyasada test edilirken Google’ın flagship’i vaporware statüsünde.

3. Kullanıcı algı problemi. Türkiye başta olmak üzere birçok pazarda ChatGPT “varsayılan AI” algısını kurdu. Google, milyonlarca dolarlık geleneksel reklam kampanyalarıyla (Türkiye’de Dünya Kupası Milli Takım sponsorluğu, ABD’de Super Bowl reklamı) bu algıyı kırmaya çalışıyor — 30 Temmuz’da yayınlanacak yazımızda detayları var. Ama ürünü yeterince güçlü olsa, klasik reklama bu kadar yatırım gerekmezdi.

4. Frontier ranking’lerde 3. sırada. Küresel AI chatbot pazar payı: ChatGPT %53.9, Gemini %27.9, Claude %9.2. Gemini büyüyor (yıllık %450) ama ChatGPT’nin hala 2 katı gerisinde ve Claude yıllık %855 ile hızla yaklaşıyor.

5. Enterprise satışta zayıflık. Sierra AI (agentic customer service, Bret Taylor), Cursor (code), Perplexity (search) — her biri kendi kategorisinde OpenAI/Anthropic seçiyor. Google Gemini enterprise’a girmekte zorlanıyor.

6. Kod cephesinde geride. Cursor, Windsurf, Cline gibi popüler agentic coding araçlarında Claude Sonnet 5 default. GPT-5.6 alternatif. Gemini nadir tercih.

7. Nano Banana ve Veo hariç ürünlerin viral olmama sorunu. Google’ın Nano Banana image edit ürünü ve Veo video modeli iyi karşılandı. Ama chat/reasoning tarafında viral bir moment yaratamıyor. ChatGPT’nin “wow” anları (memes, viral use cases) Google’da eksik.

Toplam sonuç: Google, teknik altyapı ve araştırma derinliği bakımından lider ama ürün olarak 3. sırada. Klasik “innovator’s dilemma” — teknoloji sahibi olmak ürün lideri olmak anlamına gelmiyor.

Meta-Yann LeCun paraleli: aynı film 2. bölüm

Bu, Silikon Vadisi’nin gördüğü ilk vakası değil. 2025’in ortasında Meta, aynı örüntüyü yaşadı ve çok radikal bir müdahale yaptı.

Nisan 2025 — Llama 4 flop. Meta, uzun beklenen Llama 4 modelini yayınladı. Sonuç: hayal kırıklığı. Benchmark rakamları rakiplerin altında; hatta bazı benchmark rakamlarının abartıldığı iddiaları gündeme geldi. Meta topluluk desteğinin bir kısmı kayboldu. Kurumsal müşteriler için “açık ağırlıklı flagship” iddiası zayıfladı.

Meta’nın cevabı. Zuckerberg klasik “önce araştırma, sonra ürün” DNA’sının yeterli olmadığına karar verdi. Ne yaptı?

  • Haziran 2025: $14.3 milyara Scale AI’a yatırım. Data-labeling startup’ı $29 milyar değerlendi.
  • Kritik detay: Scale AI CEO’su Alexandr Wang (29 yaşında), kendi şirketinden ayrılıp Meta’nın yeni Superintelligence Labs’ını yönetti.
  • Yann LeCun (Chief AI Scientist, VJEPA öncüsü, 2019 Turing Award, modern derin öğrenmenin kurucu babası), Alexandr Wang’a rapor vermeye başlamak zorunda kaldı.

Kasım 2025 — LeCun ayrılık. Yann LeCun, Meta’dan ayrılıp kendi AI research şirketini kurma kararını duyurdu. Ayrılık gerekçesi diplomatik değildi. LeCun sonrasında verdiği röportajlarda:

  • Wang’i “genç ve deneyimsiz” olarak tanımladı.
  • “Benim gibi bir araştırmacıya ne yapacağını söyleyemezsin” dedi.
  • Zuckerberg’in Llama 4 flop’undan sonra “GenAI organizasyonunu esasen bir kenara ittiğini” belirtti.
  • “Birçok insan ayrıldı, ayrılmayanların çoğu ayrılacak” uyarısında bulundu.

Yani Meta’nın hikayesi çok net: bir başarısız model → CEO’nun sabrının tükenmesi → dev bir acquisition ile daha “pratik” birini getirmek → klasik “science-first” liderliği kenara itmek → veteran araştırmacıların ayrılması.

Google’daki hamle, Meta modelinin tekrarı mı?

Google’daki bugünkü değişim, Meta hikayesinin bazı unsurlarını taşıyor:

Meta (2025) Google (2026)
Trigger Llama 4 flop Gemini serisi zayıf performans
Kenara itilen bilim insanı Yann LeCun (Chief AI Scientist) Demis Hassabis (CEO → Chairman)
Yerine gelen pratik isim Alexandr Wang (Scale AI) Koray Kavukcuoğlu (DeepMind CTO)
Hamle boyutu $14.3B dış acquisition İç promosyon + rol tanımlama
Veteran kayıp LeCun + kıdemliler Jeff Dean + kıdemliler (Discovery Loop)
Diplomatik framing “Superintelligence Labs” “AGI & Chief Scientist”

Ama önemli farklar da var:

1. Google iç yükseltme yaptı, Meta dış acquisition. Google’ın avantajı: Kavukcuoğlu zaten 13 yıllık DeepMind veteranı. LeCun-Wang tipi kültür şoku olmayacak. Meta’nın hamlesi ise bir yabancıyı organizasyonun tepesine oturtmak.

2. Hassabis operasyonel çekiliyor ama şirket dışına gitmiyor. LeCun tamamen ayrıldı ve rakip firmaya (kendi startup’ı) döndü. Hassabis, Chairman + Chief Scientist olarak Google’ın içinde kalıyor. Bilim rolü sınırlı ama pozisyonu koruyor.

3. Kavukcuoğlu araştırma DNA’sına da sahip. AlphaGo, DQN, WaveNet gibi araştırma projelerinin mimari omurgasında yer aldı. Sadece “ürün adamı” değil, hibrit. Wang ise 29 yaşında bir startup CEO’su, yayın portföyü sınırlı.

4. Sundar Pichai’ye direkt rapor. Bu, DeepMind’in Google organizasyonu içinde daha derin bir konumu kabul ettiği anlamına geliyor. Klasik “bağımsız laboratuvar” DNA’sından uzaklaşma.

Yani Google, Meta’nın hatalarından ders çıkararak daha yumuşak bir versiyonunu uyguladı. Ama fundamental hamle aynı: science-first liderliği pratik/ürün-first liderliğe kaydırmak.

Bu neden yaşanıyor? Sektör baskısı

Meta ve Google’ın hikayeleri izole değil. Genel bir Silikon Vadisi eğilimi:

1. Model rekabeti sertleşti. 2022-2024 arası OpenAI tek başına lider. 2025-2026’da Claude, Kimi, DeepSeek, Qwen, Grok — hepsi frontier seviyesinde. Fark yaratmak zorlaştı; ürün + hız + fiyat matters.

2. Enterprise satış = para. ChatGPT/Claude/Cursor gibi ürünler ARR’ta hızla büyüyor. Google gibi büyük şirketler için “bir model duyurmak yeterli değil, kullanıcı adopsiyonu şart” realitesi netleşti.

3. Yatırımcı sabırsızlığı. Google 2023-2024’ün büyük kısmında AI cephesinde “bekleyin, Gemini geliyor” dedi. Wall Street sabrı bitiyor.

4. Araştırma vs ürün dengesi. DeepMind DNA’sı: uzun vadeli, derin, akademik. Ama günümüz AI pazarı: haftalık release, viral moment, developer topluluk. İki kültür arasında gerginlik.

5. Anthropic modeli. Anthropic, hem araştırma derinliği hem ürün odaklılığı dengeliyor. Dario Amodei hem CEO hem araştırmacı. Google, benzer bir denge kurmaya çalışıyor.

Kavukcuoğlu’nun profili tam bu denge için uygun: hem PhD LeCun’un öğrencisi (research credibility), hem WaveNet’i Google Assistant ürününe taşımış (product execution).

Kavukcuoğlu kim? Kısa profil

Türk okuyucular için detay:

  • 1980 doğumlu. Türkiye’de büyüdü.
  • ODTÜ Uzay Mühendisliği lisansı. Bilgisayar bilimleri değil, uzay mühendisliği ile başladı.
  • NYU (New York University). Bilgisayar bilimleri MS ve PhD. Danışman: Yann LeCun. Yani modern AI’ın kurucu babalarından birinin öğrencisi. (İronik: aynı LeCun’u kenara iten Meta örüntüsünün Google versiyonunda, LeCun’un öğrencisi “pratik yönetici” rolüne geçiyor.)
  • NEC Labs America. Kısa süre.
  • DeepMind, 2012. Google’ın 2014’te DeepMind’i satın almasından 2 yıl önce. Yani DeepMind’in kuruluş yılları kadrosunda.
  • 13 yıllık yükseliş: Researcher → VP of Research → CTO. Katkı yaptığı projeler: AlphaGo (Go dünya şampiyonunu yenen sistem), DQN (deep reinforcement learning devrimi), WaveNet (bugün milyarlarca ses üretiminde kullanılan neural TTS).
  • Haziran 2025: Google’ın ilk Chief AI Architect’i olarak atandı. SVP seviyesi, direkt Sundar’a rapor.
  • 2025 sonu: Londra’dan Mountain View’a taşındı. Yani fiziksel olarak Google merkezine yerleşti — DeepMind’in klasik Londra bağımsızlığından uzaklaştı.
  • Bugün: Google DeepMind CEO/SVP. Gemini modeli, Frontier AI araştırması, Gemini uygulaması ve developer takımları hepsi altında.

Silikon Vadisi’nde bir Google gibi devin AI cephesini yöneten ilk Türk isim. Karşılaştırma için: Nvidia Jensen Huang (Tayvan), Google klasik CEO Sundar Pichai (Hint), Microsoft Satya Nadella (Hint). Bu listede Türk isim şimdi ilk kez giriyor.

Kavukcuoğlu’nun önündeki mission: 5 madde

1. Gemini 4 mission-critical. Pretrain başladı, muhtemelen 2027 başında geliyor. Bu model, GPT-6, Claude Fable 6, Kimi K4 rakipleriyle karşı karşıya kalacak. Google’ın gerçek AI şansı burada.

2. Ürün-araştırma köprüsü. DeepMind’in yeni buluşlarını (AlphaFold, AlphaGeometry, Genie3 gibi) hızla Google ürünlerine entegre etmek. Yıllarca DeepMind buluşlar üretti, Google Assistant/Search bunları geç adopte etti. Bu latency’yi kırmak.

3. Enterprise satış. Vertex AI + Google Cloud tarafında AWS Bedrock ve Azure OpenAI ile rekabet. Enterprise CFO’lar Google’ı seri opsiyon olarak masaya koyacak seviyeye getirmek.

4. Developer ekosistem. Cursor, Cline, Aider gibi geliştirici araçlarında Gemini default seçenek olacak seviyeye getirmek. Bugün bu araçlarda Gemini kullanımı çok az.

5. Kültürel entegrasyon. DeepMind (Londra, academic) + Google Brain (Mountain View, product) birleşmesi, kağıt üstünde 2023’te tamamlandı. Ama iki kültür hala fiili olarak ayrık. Kavukcuoğlu bu birleşmeyi gerçekleştirecek.

Beklenmedik yan etki: DeepMind kültürünün erozyonu?

Bu değişimin muhtemel riski: DeepMind’i özel kılan “science-first” kültürünün zayıflaması.

Bugüne kadar DeepMind, Nature-cover-page bilimsel makaleler üretti (AlphaFold, AlphaGeometry), Nobel ödülü kazandı, Go/chess/protein folding gibi büyük problemleri çözdü. Ama bu, ChatGPT’yi geçen bir model üretmedi. Şirket için “bilim öncelikli, ürün ikincil” modelinin faturası bu.

Kavukcuoğlu’nun görevi “ürünü öne çıkarmak”. Bu, tam olarak Hassabis’in reddettiği yaklaşım. Bilim yatırımı azalabilir mi? Uzun vadeli araştırma projeleri sonlandırılabilir mi? Kritik araştırmacılar (Discovery Loop’a katılan Jeff Dean gibi) daha çok ayrılabilir mi?

Aşamalı senaryolar:

  • İyimser: Kavukcuoğlu, hibrit profilini kullanarak hem bilim hem ürün dengesini kurar. Anthropic modeli gibi.
  • Orta: Ürün odaklı hale geçilir, bilim gölgede kalır, ama Google Gemini’yi rakiplerine yaklaştırır.
  • Kötümser: Meta’dakine benzer talent drain başlar. DeepMind’in Nature-cover projeleri azalır. Uzun vadede araştırma boru hattı zayıflar.

Hangi senaryonun gerçekleşeceğini 12-18 ay içinde göreceğiz. En kritik gösterge: Kavukcuoğlu döneminde DeepMind’den çıkan Nature/Science makale sayısı ve mühendis retention oranı.

Hassabis’in Chairman rolü: gerçek etkisi ne olacak?

Diplomatik açıklama: Hassabis AGI ve Isomorphic Labs’a odaklanacak. Ama Chairman + Chief Scientist — bu pozisyon, günlük operasyonel yetkiden yoksun. Karar mercisi Kavukcuoğlu.

Hassabis’in olası aktivite alanları:

  • AGI safety ve alignment araştırması. Global konferanslarda, hükümet toplantılarında AI safety perspektifi.
  • Isomorphic Labs. AlphaFold’dan gelen ilaç keşif firması. Şu ana kadar sınırlı public exposure. Hassabis odaklanınca 2-3 yıl içinde ana Alphabet ürünlerinden birine dönüşebilir.
  • Halkla ilişkiler. Nobel Kimya kazanan Hassabis, Alphabet’in AI cephesinin “kamu yüzü” olarak devam eder. Sundar zorlu regülatif konularda Hassabis’e delege eder.
  • Uzun vadeli araştırma yönetimi. Chief Scientist rolüyle strategic yön belirleme.

Ama bir de kabul edilmeyen bir senaryo var: Hassabis’in Google’dan tamamen ayrılma olasılığı. LeCun 2025 Kasım’da benzer bir “yeni pozisyon” sonrası kısa süre içinde tamamen ayrılıp kendi startup’ını kurdu. Hassabis Chairman rolünü kalıcı olarak sürdürür mü, yoksa 6-12 ay içinde kendi girişimini kurar mı? Bu, izlenmesi gereken bir soru.

Sonuç: Google AI’ın en büyük dönemeci

Kavukcuoğlu’nun DeepMind CEO’luğuna geçişi, sadece bir isim değişikliği değil. Google’ın AI cephesinde fundamental strateji kayması. Bilim öncelikli, akademik-Londra kültüründen, ürün öncelikli, Silikon Vadisi kültürüne geçiş.

Bu geçiş, Meta’nın 2025’te yaptığı hamlenin bir versiyonu. İki şirket de aynı temel probleme benzer cevap veriyor: klasik bilim liderliği, ChatGPT çağı için yeterli değil.

Meta’nın hamlesi — LeCun’u kenara itmek + Alexandr Wang’ı $14.3B ile getirmek — kültürel yıkım yarattı. Google’ın hamlesi daha yumuşak: iç yükseltme + Hassabis’i Chairman’a kaydırma. Ama fundamental yön aynı: araştırmadan çok ürüne, Nature-cover’dan çok Wall Street quarterly earnings’e.

Kavukcuoğlu’nun başarısı için önündeki 12 ay kritik. Gemini’yi rakiplere yaklaştırabilirse, Google AI cephesinde yeniden rekabet edebilir konuma gelir. Başarısız olursa, 2027’de Google’ın AI için başka bir major reorg yapması muhtemel.

Bu arada global AI cephesindeki genel trend net: klasik “science-first” AI laboratuvarları — OpenAI, DeepMind, Meta Superintelligence — hepsi ürüne dönüşme baskısı altında. Anthropic bu dengeyi kurmuş görünüyor. Diğerleri hala arayış içinde.


Not: Silikon Vadisi’nde Türkiye adına iyi haberler dönemi devam ediyor. Bu hafta Eren Bali’nin üçüncü perdesi Monogram AI, DST Global ve Lux Capital liderliğinde $40M seed round aldı; bir başka veteran Türk girişimci Emre Sokullu da açık kaynak browser agent WebBrain ile tam gaz ilerliyor.

Comments

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir