Monad ile Avalanche yüzeyde birbirine benzeyen iki yüksek performanslı blockchain gibi görünebilir. İkisi de EVM ekosistemine yakın, ikisi de hız ve ölçeklenebilirlik iddiasında ve ikisi de DeFi için ciddi altyapı sunuyor.
Ama aslında temel vizyonları oldukça farklı.
| Monad | Avalanche | |
|---|---|---|
| Temel fikir | Tek, çok hızlı EVM L1 | Birbirine bağlı birçok sovereign L1 |
| Scaling yaklaşımı | Vertical: aynı chain’i hızlandır | Horizontal: yeni chain/L1 ekle |
| EVM | Çok yüksek uyumluluk | C-Chain EVM + custom L1’ler |
| Performans | 10k TPS, 400ms block, ~800ms finality | C-Chain <1s finality; özel L1’lerde <100ms mümkün |
| DeFi TVL | ~$953M | ~$476M |
| Stablecoin | ~$746M | ~$1.39B |
| RWA | ~$384M | ~$845M |
| Yaş | Mainnet Kasım 2025 | 2020’den beri |
| Ana hikâye | DeFi, trading, high-throughput EVM | RWA, institutional adoption, app-chain altyapısı |
Monad’ın tezi çok daha basit: EVM’i gerçekten hızlı yap
Monad’ın teknolojik tezi oldukça temiz:
Ethereum developer’ı hiçbir şeyi değiştirmeden Solana’ya yakın performans alabilsin.
Bunu yapmak için EVM’i tamamen terk etmek yerine execution katmanını baştan optimize ediyor.
Parallel execution, asynchronous execution, MonadDB ve MonadBFT gibi bileşenlerle Ethereum uyumluluğunu korurken çok daha yüksek throughput hedefliyor.
Resmî rakamlara göre Monad yaklaşık 10,000 TPS kapasitesi, 400 ms block time ve yaklaşık 800 ms finality sunuyor.
Bu yüzden Monad’ın positioning’i oldukça anlaşılır:
Ethereum ecosystem + Solana’ya yaklaşan performans.
Özellikle trading, lending ve diğer yüksek frekanslı finansal uygulamalar için güçlü bir kombinasyon.
Avalanche ise başka bir yöne evrildi
Avalanche başlangıçta çok hızlı bir EVM chain olarak öne çıkmıştı.
C-Chain hâlâ bunun önemli bir parçası. Ancak Avalanche’ın uzun vadeli tezi artık yalnızca “Ethereum’dan daha hızlı bir L1 olmak” değil.
Yeni yaklaşım kabaca şu:
Her büyük uygulama kendi Avalanche L1’ini açabilsin.
Gunzilla, Dexalot, Dinari ve FIFA gibi projelerin kendi Avalanche L1’lerinin olması bunun örnekleri.
Avalanche9000 ve Etna upgrade’leriyle eski Subnet modeli de ciddi biçimde değişti. Yeni L1’ler daha bağımsız hale gelirken bunları çalıştırmanın maliyeti önemli ölçüde düştü.
Dolayısıyla Avalanche giderek tek bir blockchain’den ziyade blockchain yaratmak için bir platform haline geliyor.
Şaşırtıcı olan: Monad DeFi’de Avalanche’ı şimdiden geçmiş durumda
Bugünkü rakamlara bakınca Monad’ın DeFi tarafındaki büyümesi oldukça dikkat çekici.
Monad TVL: ~$953M
Avalanche TVL: ~$476M
Yani Monad’ın DeFi TVL’si şimdiden Avalanche’ın yaklaşık iki katına ulaşmış durumda.
Bunu daha da ilginç yapan şey, Monad mainnet’in yalnızca 24 Kasım 2025’te açılmış olması.
Aynı trendi Aave’de de görüyoruz:
Aave V3 Monad: ~$291M
Aave V3 Avalanche: ~$263M
Son 30 günlük Aave fee’lerinde de Monad önde:
Monad: ~$885K
Avalanche: ~$414K
Dolayısıyla lending aktivitesi açısından Monad, çok kısa sürede Avalanche’ın üzerine çıkmış durumda.
Bu, özellikle Monad’ın bir DeFi/trading chain’i olma tezini destekleyen önemli bir sinyal.
Fakat Avalanche’daki sermaye daha derin
TVL tek başına bütün resmi göstermiyor.
Avalanche’ın ciddi bir avantajı var: ekosistemde duran sermaye daha olgun ve daha derin.
Stablecoin tarafında:
Avalanche: ~$1.39B
Monad: ~$746M
RWA tarafında ise:
Avalanche: ~$845M
Monad: ~$384M
Burada Avalanche açık şekilde önde.
Bu da Avalanche’ın zaman içinde yalnızca DeFi’den değil, stablecoin, institutional finance ve RWA taraflarından da sermaye çekmeye başladığını gösteriyor.
İki chain’in hikâyesi artık çok farklı
Benim kafamda ayrım kabaca şöyle:
Monad = yeni nesil yüksek performanslı finans chain’i.
Avalanche = blockchain’lerin blockchain’i; kurumsal ve app-chain altyapısı.
Önümüzdeki 2–3 yıl içerisinde DeFi ve trading açısından hangisinin daha fazla upside’ı var? diye sorulursa, benim cevabım şu anda Monad olur.
Mainnet açılışından bu kadar kısa süre sonra Avalanche’ın DeFi TVL’sini geçmiş olması göz ardı edilecek bir gelişme değil.
Ama soru “hangisinin uzun vadede ölmesi daha zor?” olursa Avalanche’ı küçümsememek gerekiyor.
Çünkü Avalanche’ın başarısı artık yalnızca C-Chain TVL’siyle ölçülemiyor. Eğer şirketler, oyunlar, finansal kurumlar ve uygulamalar kendi Avalanche L1’lerini kurmaya devam ederse, ağın değeri giderek doğrudan DeFi TVL’den bağımsız hale gelebilir.
Sonuç
Bence en ilginç karşılaştırma şu:
Monad, Avalanche’ın 2021’de olmak istediği şeyin çok daha iyi execute edilmiş bir versiyonu gibi görünüyor: hızlı, EVM uyumlu ve özellikle finansal uygulamalara odaklı bir L1.
Avalanche ise zaman içerisinde bu yarıştan kısmen çıkıp başka bir yere yöneldi:
“Ethereum killer” olmaktan çok, blockchain’ler için bir AWS olma modeline.
Dolayısıyla bugün Monad ile Avalanche arasında seçim yapmak aslında hangi chain’in daha hızlı olduğunu seçmekten ibaret değil.
İki farklı scaling felsefesi arasında seçim yapıyorsun:
Monad: tek chain’i mümkün olduğunca güçlü yap.
Avalanche: herkesin kendi chain’ini kurabileceği bir altyapı oluştur.
Hangisinin kazanacağı ise muhtemelen yalnızca teknolojiyle değil, önümüzdeki birkaç yılda hangi kullanım modelinin daha fazla gerçek ekonomik aktivite üreteceğiyle belirlenecek.
Bir yanıt yazın