Türkiye’den global bir teknoloji şirketi çıkarmak zor.
Ama çoğu zaman zorluk sandığımız yerden gelmiyor.
Problem genelde fikir değil.
Problem kaynak asimetrisi.
Bu yüzden birçok Türk kurucu ya:
- içerik işlerine,
- ajans modeline,
- ya da “bootstrap edilebilir ama sınırlı” işlere yöneliyor.
Bu bir tercih değil çoğu zaman.
Bu, fon eksikliğinin dayattığı bir sonuç.
Ama arada bir üçüncü yol var:
Bilinçli şekilde “iki numara”ya oynamak.
“İki Numara” Stratejisi Nedir?
Bir pazarda büyük bir oyuncu ortaya çıktığında, herkes aynı soruyu sorar:
“Bu iş gerçekten oluyor mu, yoksa hype mı?”
İşte tam o an, ikinci oyuncu için altın fırsat doğar.
Çünkü:
- Pazarın gerçek olup olmadığı test ediliyordur
- Kullanıcılar alternatif aramaya başlamıştır
- Medya “rakip”, “alternatif”, “challenger” hikâyelerini sever
Sen bu noktada çıkarsan, şunu yapmış olursun:
- Pazarı sıfırdan anlatmazsın
- Talebi eğitmezsin
- “Bu neden lazım?” sorusunu lider senin adına cevaplamış olur
Sinemia Örneği (Doğru Referansla)
Evet, düzeltelim:
Sinemia’nın referans aldığı model MoviePass idi.
Sinemia
Sinemia şunu demedi:
“Sinema sektörünü yeniden icat ediyoruz.”
Şunu dedi (fiilen):
“ABD’de tutan subscription modelinin başka bir yorumu.”
Bu çok kritik bir fark.
- Model zaten kanıtlanmıştı
- Medya zaten hikâyeye aşinaydı
- Yatırımcı zaten mental olarak hazırdı
Sinemia ikinci oyuncu olarak:
- Daha az PR parası harcadı
- Daha hızlı dikkat çekti
- Daha kolay “comparison” yarattı
Grou.ps ve Bilinçli Konumlanma
Grou.ps
Grou.ps, “Ning’e rakibiz” diye çıkmadı.
Ama şunu çok net yaptı:
- Ning bilinçli olarak yapmadığı alanı sahiplendi
- Özel, kapalı, yönetilebilir topluluklar
Ning vardı.
Ama her sosyal ilişki halka açık olmak zorunda değildi.
Bu da Grou.ps’u:
- anlaşılır,
- kıyaslanabilir,
- ve yatırım yapılabilir kıldı.
Büyük Oyuncu Çıktığında Asıl Olan Ne?
Bir pazarda büyük bir oyuncu çıktığında, herkes ona bakar.
Ama aslında olan şudur:
- Medya bakar
- Yatırımcı bakar
- Rakipler bakar
- Kullanıcı bakar
Ve şu soru dolaşmaya başlar:
“Bu tek başına mı kalacak, yoksa ekosistem mi oluşacak?”
İşte ikinci oyuncu, bu sorunun cevabıdır.
Her durumda kazanırsın:
- Pazar gerçekse → Alternatif olduğun için değerlisin
- Pazar balonsa → “Ama bir de şunlar vardı” diye anılırsın
İyi execute edersen:
- PR’a para dökmeden PR kazanırsın
- Sadece doğru zamanda, doğru pozisyonda durarak
Az Funding + Yüksek Dikkat = Türkiye Avantajı
Türkiye’den çıkan startup’lar için gerçekçi tablo şu:
- Büyük turlar nadir
- Global PR pahalı
- Distribution zor
Bu yüzden:
- content işleri,
- agency’ler,
- “hizmet + ürün” hibritleri
çok yaygın.
Ama “iki numara” stratejisi şunu sağlar:
- Küçük ekip
- Net konum
- Büyük hikâye
Ve bu, az sermayeyle oynanabilen nadir oyunlardan biridir.
Bu Strateji Ne Değildir?
- Kopya çekmek değildir
- “Biz de aynısını yaptık” demek değildir
- Vizyonsuzluk değildir
Bu strateji şudur:
“Oyunun nerede oynandığını kabul edip,
kazanabileceğin pozisyona yerleşmek.”
Sonuç
Türkiye’den çıkan bir startup için mesele çoğu zaman:
- birinci olmak değil,
- doğru anda ikinci olmaktır.
Çünkü:
- Pazar doğrulanmıştır
- Hikâye hazırdır
- Dikkat zaten oradadır
Ve bazen en iyi exit’ler,
liderin hemen yanında duranlardan çıkar.

Bir yanıt yazın